Veelvoud aan claims maken DSB Bank moeilijk verkoopbaar

Alsof je een auto moet verkopen die opeens begint te roesten in de showroom. Zo moet het verkopen van de failliete boedel van DSB Bank voor de curatoren voelen. Want de juridische aanval van gedupeerden is geopend, en vooralsnog niet zonder succes.

Hoe meer claims de rechter de komende tijd toekent, hoe moeilijker het wordt om voor de hypotheken en leningen van DSB een fatsoenlijke prijs te bedingen. Kopers zullen grote kortingen eisen vanwege de grote onzekerheid die de portefeuilles omringen.

Zo was er twee weken geleden een uitspraak van de rechtbank Den Bosch die in principe gunstig is voor DSB-gedupeerden met een consumptief krediet en een extra lening voor de koop van aandelen. Een klant van DSB bleef na afloop van de leentermijn met een restschuld zitten (de opbrengst van de aandelen viel tegen). Dat vond de rechter onaanvaardbaar: DSB heeft deze klant volgens de rechter niet goed genoeg voorgelicht over de risico’s, en moet 60 procent van de schade (rente en aflossing) vergoeden. ‘Het vonnis zou een leidraad kunnen zijn voor tienduizenden gedupeerde klanten’, zegt de zegevierende advocaat Maarten Meijer. Slechte voorlichting (schending van de zorgplicht, in formele termen) kwam bij DSB namelijk wel vaker voor.

Dan is er een collectieve actie in de maak van de Vereniging Consument en Geldzaken (VCG) die mogelijk nog veel destructievere gevolgen heeft dan genoemd vonnis. De vereniging denkt dat leningen waarbij tevens polissen zijn verkocht – het bedrijfsmodel waarmee DSB is groot geworden – een verboden vorm van koppelverkoop zijn. De wet zegt namelijk dat ondubbelzinnig uit het leencontract moet blijken dat klanten ook elders een verzekering af hadden mogen sluiten, maar dat zei DSB er niet bij.

Gevolg volgens de consumentenclub: al die overeenkomsten waarin de verplichte ‘vrijheidsclausule’ ontbreekt zijn ‘nietig’ en moeten geheel worden teruggedraaid. Volgens jurist en directeur van de vereniging Anton Weenink heeft er in zeker 40 procent van de kredietovereenkomsten van de ongeveer 125.000 contracten voor consumptief krediet verboden koppelverkoop plaatsgevonden. Dat percentage zou volgens hem ook nog veel hoger kunnen zijn. Weenink heeft de kwestie aan de curatoren voorgelegd, maar kreeg geen antwoord. ‘Wij starten nu een collectieve actie’, zegt hij.

Grote vraag is nu hoe het zit met de mensen die van DSB een te grote hypotheeklening hebben gekregen plus een dure koopsompolis: de categorie mensen waar Jelle Hendrickx voor opkomt, en Pieter Lakeman van de Stichting Hypotheekleed. Gaat de rechter in hun geval ook zeggen dat DSB de zorgplicht heeft geschonden?

Wat voor persoonlijke leningen geldt, gaat niet per definitie op voor hypotheken, zegt advocaat Meijer. Hij wacht op een uitspraak van de rechtbank in Alkmaar, waar hij een zaak heeft aangespannen. Als deze rechter beslist dat DSB haar zorgplicht ook bij hypotheken in combinatie met koopsompolissen heeft geschonden, dan zullen vele duizenden bezitters van de beruchte DSB 'Tokkie-hypotheken' procedures aan gaan spannen. Als ze die winnen, kunnen ze hun schade volgens geraadpleegde juristen met hun hypotheek verrekenen; waarmee de boedel die de curatoren van de bank moeten zien te slijten, met tienduizenden euro’s per gedupeerde minder waard wordt.
Om dit scenario te vermijden is een brede schikking met ontevreden klanten misschien wel de enige oplossing om van de uitverkoop toch nog een succes te maken.

Zo bezien is het niet zo gek dat aan de vooravond van de ondergang geen bank DSB wilde redden, ondanks zware druk van De Nederlandsche Bank. Een middenklasser met enkele mankementen hadden ze misschien nog wel willen kopen, geen tweedehands roestbak.